Spiralno ozubljenje

Spiralno ozubljenje

Spiralno ozubljenje se zbog svojih prednosti kao što su relativno jednostavna izrada zupčanika i neosetljivost prenosnog odnosa na manje promene osnog razmaka, najčešće koristi za izradu profila strane zuba zupčanika u obliku spirale. Spirala je krivulja koju opisuje svaka tačka pravca koji se bez klizanja odvaljuje po temeljnoj kružnici. Temeljna kružnica je kružnica na zupčaniku od koje počinje spirala na zubu.

Za spiralnu stranu zuba normala u svakoj tački dodira tangira isti temeljni krug zupčanika. Budući da svaka od tih normala prolazi i kroz odvalnu tačku, proizlazi da je ona jedna te ista i nepomična, bez obzira koja je tačka u dodiru. Kako je normala zajednička za oba zupčanika u zahvatu, i nepomična, profil strane zuba spregnutog zupčanika može i mora biti samo siralna, jer samo kod spirale normala u proizvoljnoj tačci tangira isti (temeljni) krug. Dakle, normala za sve vreme zahvata tangira oba temeljna kruga. To znači i da je ugao zahvata konstantan, kao i promeri temeljnih krugova. Očito je takođe da se zahvat strana odvija po tom pravcu koji se zato naziva zahvatna linija, a zahvatni ugao se naziva još i ugao dodirnice. Uočljivo je i da je zahvatni ugao ustvari ugao pritiska na kinematskom krugu.